Nitowanie: tradycja i nowoczesność

mężczyzna wykonujący nitowanie w samochodzie © Sariv

Udostępnij:

Choć popularność nitowania sięga XIX w., a same połączenia nitowe były stosowane znacznie wcześniej, ta technika łączenia jest wciąż często spotykana w wielu branżach przemysłowych. Ponieważ jednak pojawiają się nowe materiały, a i wymagania względem jakości uzyskanych połączeń rosną, zmianom ulega również technologia łączenia przy użyciu nitów.

 

  • Klasyczne nity coraz częściej ustępują miejsca nitom specjalistycznym
  • Na popularności zyskuje również nitowanie dostosowane do konkretnych aplikacji
  • Od ręcznej nitownicy po zrobotyzowane urządzenia
  • Połączenia nitowe popularne bez względu na branżę

 



Sama technika nitowania pozostaje praktycznie niezmienny od czasu wprowadzenia jej na rynek: po przebiciu bądź wywierceniu otworów w łączonych elementach wsuwa się w nie nity, a następnie zamyka się je przy użyciu np. drugiego łba. Jest to metoda niezwykle uniwersalna, gdyż pozwala na połączenie ze sobą różnego rodzaju materiałów.

Specjalistyczne nity coraz powszechniejsze

Klasyczne nity są jednak stosowane coraz rzadziej, gdyż ich miejsce zajęły nity zrywalne. Ich odmienna konstrukcja sprawia, że można je stosować do łączenia elementów, do których dostęp jest zapewniony tylko z jednej strony.

W dalszym ciągu najczęściej stosowanymi nitami są oczywiście standardowe nity zrywalne w wykonaniu aluminiowo-stalowym, stalowo-stalowym lub nierdzewnym. Są one najłatwiej dostępne, proste w montażu za pomocą standardowej nitownicy i najatrakcyjniejsze cenowo – tłumaczy Tomasz Gargaś, CEO w firmie Sariv. – Coraz częściej nity są również dobierane wizualnie do projektu, w tym np. malowane na wybrany kolor według palety RAL. Oczywiście, w dalszym ciągu w użytku są również klasyczne nity do zaklepywania, które mają większą wytrzymałość na ścinanie, przez co często są używane w połączeniach ruchomych.

Ponieważ jednak potrzeby związane z łączeniem za pomocą technologii nitowania bywają bardzo różne, w ofercie rynkowej dostępne są różnorodne nity, często dopasowane do specyficznych wymagań.

Poza standardowymi nitami zrywalnymi, które, jak zauważa Piotr Bochyński z firmy Bollhoff Technika Łączenia, mają ograniczony zakres zacisku, na uwagę zasługują specjalne rodzaje nitów. Przykładowo nity typu varigrip można zastosować do szerokiego zakresu zacisków. Wszędzie tam, gdzie niezbędna jest podwyższona wytrzymałość, sprawdzą się z kolei nity strukturalne typu varibolt. Natomiast nity typu varibulb – tworzące po zaciśnięciu charakterystyczne spęcznienie – nadają się w szczególności do łączenia bardzo cienkich blach i profili. – W niektórych aplikacjach można również zastosować specjalne nity z uszczelnieniem – dodaje Piotr Bochyński.

Nity szyte na miarę

Według Tomasza Gargasia technologia nitowania cały czas się rozwija, choć nie mamy tu do czynienia z radykalnymi zmianami czy odkryciami. Nity zrywalne coraz częściej dostosowywane są do konkretnego produktu czy aplikacji. – Projektujemy dla wielu klientów rozwiązania szyte na miarę, biorąc pod uwagę projekt, miejsce montażu, środowisko, w którym połączenie będzie musiało pracować, czy inne funkcje, które ma spełniać nit – tłumaczy Tomasz Gargaś.

W przypadku mniejszych projektów użytkownicy zdecydowanie zaczęli zwracać większą uwagę na zastosowany rodzaj nitu, jego materiał wykonania oraz warunki, na jakie połączenie będzie narażone.

Nity różnią się m.in. materiałem, z którego są produkowane, rozmiarami, kształtem, zakresem łączenia, wytrzymałością, twardością czy plastycznością łączonych elementów, a także walorami wizualnymi, takimi jak kolor – wylicza Tomasz Gargaś. I dodaje, że powoli odchodzimy od praktyki „używam, ponieważ zawsze działało” i dobieramy łączniki bardziej celowo, zdając sobie sprawę z tego, że zastosowanie standardowego nitu z najtańszego dostępnego materiału jest rozwiązaniem na krótką metę. Problemy wynikające z takiego podejścia często nie występują od razu, lecz pojawiają się po jakimś czasie użytkowania produktu finalnego. Wpływ mają na to wibracje, siły ścinające i zrywające czy warunki środowiskowe, któremu poddawane jest połączenie.

Klienci rozpoznają już różnice po wielu lepszych lub gorszych doświadczeniach i są świadomi, jakie znaczenie ma dobór właściwego łącznika dla jakości finalnego produktu – dodaje CEO firmy Sariv.

Zaawansowane nitowanie

Zmianom ulegają również wykorzystywane w procesie nitowania narzędzia. Współcześnie stosowane nitownice są coraz bardziej zaawansowanymi urządzeniami różniącymi się od siebie m.in. budową czy napędem. Najprostszym rozwiązaniem są tu nitownice ręczne bez dodatkowego zasilania, wykorzystywane do wykonania pojedynczych połączeń bądź też nitowania w trudno dostępnych miejscach.



Na drugim biegunie znajdują się zautomatyzowane maszyny do nitowania ze sterowaniem numerycznym, które zapewniają dużą szybkość i precyzję całego procesu. Natomiast przyszłość będzie należeć do zrobotyzowanego nitowania, które zapewnia większą wydajność i elastyczność – robota można bowiem łatwo przeprogramować do wykonywania innych zadań.

Połączenia nitowe: tradycyjne i nowe zastosowania

Nitowanie przy użyciu nitów zrywanych stanowi jedną z wielu technologii łączenia blach i profili. Jak wyjaśnia Piotr Bochyński, można ją stosować wszędzie tam, gdzie mamy jednostronny dostęp do łączonego materiału. Warunkiem koniecznym jest uprzednia obróbka komponentu polegająca na przygotowaniu otworu montażowego. Nie ma ograniczeń, jeżeli chodzi o branże, w których znajdują zastosowanie nity zrywalne – można je wykorzystywać zarówno w konstrukcji drabin i rusztowań, jak i w montażu blaszanych bądź plastikowych osłon na podzespoły elektroniczne, aż po sektor automotive.

W tej ostatniej branży podczas montażu cienkiej, plastycznej osłony termicznej tłumika świetnie sprawdzają się nity, które – ze względu na podłużne nacięcie na trzonku – po zaciśnięciu tworzą charakterystyczne trójramienne spęcznienie – dodaje przedstawiciel firmy Bollhoff Technika Łączenia.

Również według Tomasza Gargasia technika nitowania w dalszym ciągu jest bardzo ważną metodą łączenia w przemyśle samochodowym. Dominują tu przeważnie nity wytrzymałościowe, strukturalne. Stosuje się je w układach wydechowych, podwoziu, drzwiach, do mocowania systemów nagłośnieniowych, w kolumnie kierownicy oraz konstrukcji foteli. Z kolei w przemyśle morskim w budowie statków i akcesoriów stosuje się głównie nity odporne na korozję. Ponadto nity używane są w konstrukcjach rusztowań; olbrzymia ich liczba ma zastosowanie także w produkcji sprzętu AGD oraz urządzeń medycznych.

Artykuł ten ukazał się w czasopiśmie

Udostępnij:

Drukuj



Wojciech Traczyk




TOP w kategorii






Chcesz otrzymać nasze czasopismo?
Zamów prenumeratę
Zobacz również