MM Magazyn Przemysłowy: Na czym polega prawidłowe smarowanie łożysk?

Michała Tomala: - Prawidłowe smarowanie łożysk tocznych polega na odpowiednim wyborze smaru oraz jego dawkowaniu. Przy doborze smaru musimy uwzględnić warunki, w jakim łożysko pracuje, czyli: temperaturę, prędkość obrotową, obecność zanieczyszczeń, rodzaj oraz wielkość obciążeń, drgania. Mając te dane, jesteśmy w stanie dobrać odpowiedni smar. Kolejnym korkiem jest określenie początkowej ilości smaru oraz wielkości i częstości dosmarowywania. Smaru nie może być za dużo w łożysku, ponieważ zwiększa on tarcie i temperaturę pracy. Nie może go też być za mało, gdyż może to spowodować zatarcie łożyska. Ogólna zasada mówi, że powinien on wypełniać około 30% wolnej przestrzeni pomiędzy pierścieniami. Ilość ta może być mniejsza, jeśli łożysko obraca się z dużymi prędkościami. Z kolei w aplikacjach, w których prędkości obrotowe są małe, smar może wypełniać całe łożysko.

Czym kierować się przy wyborze metody smarowania?

– Istnieją dwie metody smarowania: smarem i olejem. Każda z nich ma swoje wady i zalety, a wybór odpowiedniej determinują warunki pracy łożyska. Szacuje się, że w przemyśle w ok. 80% przypadków mamy do czynienia ze smarem, a tylko w 20% z olejem. Jednym z powodów dla których smar jest rozwiązaniem częściej stosowanym niż olej, są koszty. Smar to rozwiązanie dużo tańsze. Smarowanie olejem wymaga dobrego uszczelnienia oraz budowy skomplikowanych układów centralnego smarowania wyposażonych w filtry, pompy, wymienniki ciepła itp. Wykorzystanie smaru znacznie upraszcza całą konstrukcję, jest łatwe w obsłudze i chroni przed zanieczyszczeniami. Wady smaru to wyższy niż w przypadku oleju współczynnik tarcia, słabe odprowadzanie ciepła oraz brak możliwości sprawdzenia rzeczywistej ilości smaru, jaka znajduje się w weźle łożyskowym. To powoduje, że w niektórych przypadkach olej jest niezastąpiony, ponieważ w stosunku do smaru generuje niski współczynnik tarcia, pozwalając na wyższe prędkości obrotowe. Dodatkowo przez bardzo dobrą cyrkulację dużo lepiej odprowadza ciepło. Przy smarowaniu olejem w bardzo prosty sposób można kontrolować jego poziom i pozostałe parametry.

Wybierając metodę smarowania, najlepiej określić, który parametr jest dla nas najważniejszy: czy będzie to prędkość obrotowa, małe tarcie, czy może łatwość obsługi. Posiadając te informacje, bardzo łatwo wybierzemy odpowiednią metodę smarowania.